Bolest srčanog crva izaziva parazit kojeg prenose komarci prilikom sisanja krvi, tokom hranjenja. U najvećem procentu obolevaju psi, dok su mačke u manjoj meri izložene ovoj bolesti. Uzročnik je valjkasti crv Dirofilaria immitis.
Ženke parazita u inficiranoj životinji (pravom domaćinu) oslobađaju larve, takozvane mikrofilarije, koje su vidljive jedino pod mikroskopom. Od mikrofilarija ne može da se razvije odrastao parazit već je neophodan deo razvojnog ciklusa u prelaznom domaćinu, komarcu. Sve vrste komaraca (ženke) koje se nalaze na teritoriji republike Srbije mogu prenositi srčanog crva. U komarcu se za oko dve nedelje razvijaju infektivne larve koje mogu zaraziti drugu životinju ukoliko ih taj komarac ubode. U narednih 6-7 meseci larve se razvijaju, sazrevaju, odrastaju i pri tom naseljavaju krvne sudove pluća (pulmonalne arterije). Nakon nastanjivanja, odrasli oblici valjkastog crva uzrokuju oštećenje zida krvih sudova, oboljenje pluća, slabost srčanog mišića. Ovi oblici u psima žive u proseku 5-7 godina. Kako je pas pravi domaćin ovog parazita, u zaraženom psu se mogu razviti larve, mikrofilarije, koje dospevaju u spoljašnju sredinu, gde pronalaze sledećeg domaćina, komarca, što pokreće novi ciklus širenja bolesti. Kod mačaka je specifično to što nemaju mikrofilarije u cirkulaciji i ne prenose dalje infekciju.
Bolest srčanog crva godinama može prolaziti neprimećena i često se dijagnostikuje slučajno, prilikom nekog drugog pregleda. Ne postoje specifični simptomi, osim povremenog kašlja, otežanog disanja, opšte slabosti, brzog zamaranja, slabijeg apetita.
Za dijagnostiku bolesti srčanog crva koristi se antigen test, kao najpouzdaniji. Pored ovog testa, u praksi se koristi i Knott test, pomoću kojeg se utvrđuje prisustvo mikrofilarija u perifernoj krvi.
Metode lečenja koje se koriste su „Slow kill“, adulticidni tretman i hirurški oblik lečenja.
„Slow kill“ podrazumeva dugotrajno davanje kombinacije lekova tako da odrasli oblici umiru postepeno tokom par nedelja i time je smanjena mogućnost embolije pluća.
Adulticidni tretman predstavlja brzo ubijanje srčanog crva i primenjuje se kod pacijenata koji su blago oboleli, odnosno ne poseduju veliki broj odraslih oblika u cirkulaciji.
Hirurško uklanjanje srčanog crva zahteva posebnu obuku, opremu i iskustvo.
Na tržištu postoji veliki broj lekova koji se koriste u prevenciji ove bolesti. Lekovi u obliku tableta deluju tako da ukoliko zaraženi komarac ujede ljubimca, infektivne larve budu odmah ubijene i ne dolazi do njihovog razvoja. Lekovi u obliku spot-on preparata kao i ogrlice za tu namenu deluju repelentno i insekticidno. Prevenciju treba započeti početkom proleća i koristiti do kasne jeseni, odnosno u periodu kada su komarci najaktivniji. Takođe, kada prvi put započinjete preventivne mere vazno je da Vašeg ljubimca testirate antigenskim testom kako bi se ustanovila eventualna infekcija. Savet veterinara je da se jednom godišnje, pre početka sezone komaraca, ponovi test.
